Het archief

Foto’s & documenten

Hier kunt u, los van het verhaal, door alle bewaarde foto’s en documenten bladeren. Klik op een afbeelding om die groot te bekijken. De stukken zijn gegroepeerd: Gerardus' eigen archief, historische beelden & kaarten, en “toen & nu”.

Gerardus' eigen documenten & foto’s

Zijn persoonlijke archief, ongeveer in chronologische volgorde, van zijn doopbewijs (1919) tot de naoorlogse afwikkeling (1946).

Portretfoto Gerardus Plaggenburg — Portretfoto van Gerardus Plaggenburg.

Overzicht van bewaarde originele documenten — Een deel van het bewaarde archief: keuringsoproep (1939), oorlogszakboekje, handboeken en een groepsfoto.

Doopbewijs 1919 — Doopbewijs, “Het Duifje”, Amsterdam, 25 februari 1919.

Gerardus en Wim als jongens — Gerardus (links) en zijn broer Wim, als jongens.

Gerardus en Wim op een galerij — Gerardus (links) en Wim, vermoedelijk aan de Vincent van Goghstraat.

Schoolklas van Gerardus — De schoolklas van Gerardus.

Klas van Gerardus op stap — De klas van Gerardus, op stap.

Oorlogszakboekje — Persoonsgegevens uit zijn oorlogszakboekje, 5e R.I., lichting 1939.

Controlelijst Model No. 86, voorzijde — Controlelijst (Model No. 86), voorzijde: persoonsgegevens en staat van dienst, ingelijfd 11 april 1939.

Controlelijst Model No. 86, achterzijde — Controlelijst (Model No. 86), achterzijde: bijzondere aanteekeningen over zijn diensttijd, 1939–40.

Groepsfoto 4e sectie, Amersfoort — De 4e sectie op het exercitieterrein van de kazerne in Amersfoort, diensttijd 1939–40.

Groepsfoto op Texel, diensttijd 1939 — Gerardus met kameraden op Texel (De Koog), waar de 45e Reserve Grenscompagnie in 1939 lag, vóór Breezand.

Tweede groepsfoto 4e sectie, Amersfoort — Tweede groepsfoto van de 4e sectie in Amersfoort (tuin, met officieren); Gerardus is gemarkeerd met een blauw kruisje. Diensttijd 1939–40.

Groepsfoto bij Breezand, diensttijd — Gerardus (met een kruisje gemarkeerd) met zijn ploeg bij Breezand, diensttijd 1939–40.

Bewijs van groot verlof 1940 — Bewijs van groot verlof, commandant P. Verhoog, 7 juni 1940.

Verlofinstructie commandant — Instructie van de commandant aan de met groot verlof vertrekkende militairen.

Gerardus met kameraad in Breezand — Gerardus met een kameraad in Breezand (tussen kerk en kantine).

Oefening West-Friesland — Driedaagse oefening in West-Friesland (Breezand).

Munitie rijden Amersfoort — Munitie rijden tijdens de diensttijd, Amersfoort.

Werkpark Den Helder groep — Werkpark, Den Helder.

Stellingen Afsluitdijk — Stellingen maken op de Afsluitdijk.

Distributiestamkaart (rantsoenkaart) uit de bezettingsjaren.

Ontvangstbewijs Distributiedienst 1943 — Ontvangstbewijs Distributiedienst Amsterdam, 1943.

Oproep-bekendmaking 1943 — De bekendmaking waarmee het 5e R.I. werd opgeroepen (eigen exemplaar).

Paspoortaanvraag broer Willem — Paspoortaanvraag van broer Willem voor de Arbeidseinsatz, 1943.

Handgeschreven reislijst — Zijn handgeschreven lijst van alle doorkruiste plaatsen, de rode draad.

Personalkarte Stalag XI-A — Personalkarte met zijn nummer 107709 XI-A (NIMH).

Gesundheitskarte voorzijde — Gesundheitskarte (voorzijde), stempel “voll einsatzfähig”, 6 september 1943.

Gesundheitskarte, detail van de voorzijde — Gesundheitskarte (detail van de voorzijde), o.a. tyfusvaccinatie Niemes, 25 januari 1944.

Gesundheitskarte transferpagina — Gesundheitskarte, transferpagina tussen de kampen.

Groepsfoto met medegevangenen — Met medegevangenen, vermoedelijk rondom Stalag IV-B Mühlberg.

Groepsfoto met Bert van Dongen — Groepsfoto met o.a. Bert van Dongen, vermoedelijk rondom Stalag IV-B Mühlberg.

Achterkant groepsfoto, boodschap Bert van Dongen — De achterkant: “Vergeet je oude agent niet Gerard, Bert van Dongen.”

Kwitantie persoonsbewijs ingenomen — Kwitantie: persoonsbewijs ingenomen, 15 augustus 1944 (Uffz. Rumpler).

Loonstrook Heidedörfel 1945 — Loonstrook, Arbeitskommando Heidedörfel, 5 maart 1945.

Kampgeld 2 Reichsmark — Kampgeld (Lagergeld), 2 Reichsmark.

Postkaart Comité Pro Holanda Buenos Aires — Postkaart van het Comité Pro Holanda, Buenos Aires (boterpakket).

Röntgenkaart Böhmisch-Leipa — Röntgenkaart, Böhmisch-Leipa, 12 september 1944 (geen tuberculose).

Bělá-documenten reispas — Bělá pod Bezdězem: bewegingsvrijheid & reispas naar Praag, mei 1945.

Zweeds consulaat Praag portret — Identiteitsbewijs Koninklijk Zweeds Consulaat, Praag, 29 mei 1945.

Amerikaans militair formulier — Registratie Derde Amerikaanse Leger, 1 juni 1945 (“Evacuated by: Ambulance”).

Displaced Person-kaart (Allied Expeditionary Force).

Weert-formulier voorzijde — Repatriëringsformulier Weert (voorzijde), juni 1945.

Weert-formulier achterzijde — Repatriëringsformulier Weert (achterzijde), o.a. “houtbewerking”.

Machtiging reis naar Amsterdam — Machtiging om naar Amsterdam te reizen, Ontvangstcentrum Weert, 11 juni 1945.

Rantsoenbrief aan burgemeester — Brief aan de burgemeester van Amsterdam over zijn rantsoen, 11 juni 1945.

Bericht groot verlof De Boer 1945 — “Bericht in zake groot verlof”, wnd. burgemeester De Boer, 1945.

Gerardus met Elisabeth Plaggenburg-van Diemen, 30 augustus 1951. Het gewone leven werd weer opgepakt.

Verlofpas 11 september 1945 — Verlofpas, Departement van Oorlog, 11 september 1945.

Belastingbrief 1946 — Belastingbrief, 10 oktober 1946: omzetting RM 100 → ƒ 75,36.

Gerardus en Wim 1975 — Gerardus en een van zijn vrienden Wim, 1975.

Historische beelden, kaarten & context

Kaarten en illustraties van derden die zijn route en de kampen in beeld brengen.

Troepenopstellingskaart Stelling van Den Helder, 10 mei 1940 — Officiële troepenopstellingskaart van de Stelling van Den Helder (10 mei 1940, 3.00 uur). Bij Breezand staat opa’s 45e Reserve Grenscompagnie ingetekend als “Stellingsreserve”. Bron: NIMH, collectie 409, nr. 461/001.

Reiskaart route Stalags — Zijn reis door het Duitse Rijk: Altengrabow (XI-A), Mühlberg (IV-B), Wistritz (IV-C).

Kaart kampen Duitse Rijk — Krijgsgevangenenkampen in het Duitse Rijk; groene markeringen = kampen met Nederlanders.

Wehrkreis IV overzichtskaart — Detail: de Stalags in Wehrkreis IV, rond Dresden.

Dislocatielijst NL krijgsgevangenen — Dislocatielijst, 24 september 1943: waar de Nederlandse krijgsgevangenen zaten (NIMH).

Liste de camps 1948 — Naoorlogse lijst (16 januari 1948) van kampen met Nederlandse krijgsgevangenen; o.a. Altengrabow (XI-A), Mühlberg (IV-B) en Wistritz (IV-C).

Poort Stalag IV-B Mühlberg — De poort van Stalag IV-B Mühlberg (bron: Dick W.B. van Maarseveen).

Plattegrond Stalag IV-B — Plattegrond van Stalag IV-B, getekend door de Britse kgv J.W.G. Saunders.

Vogelvlucht-illustratie Stalag IV-B — Vogelvlucht-illustratie van Stalag IV-B.

Monument Stalag IV-C Dubí — Hedendaags monument voor Stammlager IV-C in Dubí (voormalig Wistritz).

Gebouw bewakingseenheid nu — Het gebouw van de bewakingseenheid (Straße der SA 658), nu Restaurace Arbes, Česká Lípa.

Wehrkreis IV kaart — Wehrkreis IV rond Dresden, met de Stalags IV-A t/m IV-G.

STW fabriek Brüx — De Sudetenländische Treibstoffwerke (STW) in Brüx, de fabriek waar Gerardus werkte.

Krijgsgevangenenkamp Most/Brüx — Het krijgsgevangenenkamp bij Most/Brüx.

De STW in vlammen na een geallieerd bombardement (Gerardus was toen al overgeplaatst).

Briefhoofd Melder-Werke 1944 — Briefhoofd van de Melder-Werke G.m.b.H., Niemes (1 februari 1944), de houtfabriek waar hij werkte.

Ansichtkaart 1913 van het Truppenübungsplatz Alten-Grabow — Het oefenterrein Alten-Grabow op een ansichtkaart uit 1913 (keuken en golfplaatbarakken); later Stalag XI-A. Bron: A. Heinemann, Loburg (1913), Zeno.org via Wikimedia Commons (publiek domein).

Paardenstallen Altengrabow interieur — De voormalige paardenstallen van Stalag XI-A Altengrabow, waar de Nederlandse krijgsgevangenen sliepen (latere opname). Bron: Beeldbank NIMH.

Deur stalgebouw Altengrabow — Een deur van datzelfde stalgebouw in Altengrabow, vandaag. Bron: Beeldbank NIMH.

Krijgsgevangenen met bagage op het terrein van Mühlberg — Krijgsgevangenen met hun bagage op het terrein van Stalag IV-B Mühlberg (1943). Bron: Beeldbank NIMH (nr. 80287).

Wachten langs de trein bij Mühlberg — Wachtend langs de trein bij Mühlberg (1943), voor de verdeling over de Arbeitskommandos. Bron: Beeldbank NIMH.

Barak-interieur Mühlberg — Interieur van een houten barak in Stalag IV-B Mühlberg (1943). Bron: Beeldbank NIMH.

Oorlogsverslagen, mei 1940

Alle pagina’s van de gevechtsverslagen en compagnie-stukken uit de Stelling van Den Helder (NIMH, collectie 409) die opa’s diensttijd bij de 45e Reserve Grenscompagnie belichten: het Rapport Detachement Breezanddijk, en het compagnie-dossier met o.a. de brief van P. Verhoog (1957) en de verklaringen van B.J. Bruinsma en I. de Boer (1950).

Rapport Detachement Breezanddijk (NIMH 462/017)

Rapport Detachement Breezanddijk, blad 1 — Rapport Detachement Breezanddijk (Res. 1e Lt N. Bruin), 22 mei 1940, blad 1/4: de legeringslijst met “sectie 45e Res. G.C.”, opa’s compagnie.

Rapport Detachement Breezanddijk, blad 2 — Rapport Detachement Breezanddijk, 22 mei 1940, blad 2/4.

Rapport Detachement Breezanddijk, blad 3 — Rapport Detachement Breezanddijk, 22 mei 1940, blad 3/4.

Rapport Detachement Breezanddijk, blad 4 — Rapport Detachement Breezanddijk, 22 mei 1940, blad 4/4 (met de gewonden, o.a. van de 45e Res.G.C.).

Compagnie-dossier 45e Reserve Grenscompagnie (NIMH 461/029)

Dossier 45e Res.G.C., blad 1 (brief Verhoog) — Blad 1/9: brief van oud-officier en plaatsvervangend commandant P. Verhoog (1957) over Texel (De Koog) 1939 en Breezand.

Dossier 45e Res.G.C., blad 2 (verklaring De Boer) — Blad 2/9: verklaring van I. de Boer (45e Res.G.C., 1950) over de beschieting van Breezanddijk op 12 mei 1940.

Dossier 45e Res.G.C., blad 3 (verklaring Bruinsma) — Blad 3/9: verklaring van B.J. Bruinsma (45e Res.G.C., 1950), gewond op Breezanddijk.

Dossier 45e Res.G.C., blad 4 (vraagbrief Nierstrasz) — Blad 4/9: vraagbrief van generaal-majoor V.E. Nierstrasz (Krijgsgeschiedkundige Afdeling) aan Verhoog en Baggelaar over de 45e Res.G.C., 31 augustus 1957.

Dossier 45e Res.G.C., blad 5 (vraagbrief Nierstrasz, afschrift) — Blad 5/9: dezelfde vraagbrief van V.E. Nierstrasz (afschrift), 31 augustus 1957.

Dossier 45e Res.G.C., blad 6 (antwoord Baggelaar) — Blad 6/9: antwoordbrief van reserve-kapitein Jac. Baggelaar, 13 september 1957, met het adres van luitenant Bruin.

Dossier 45e Res.G.C., blad 7 (brief Garson, 21 G.B.) — Blad 7/9: handgeschreven brief van M.J. Garson (2000) over het 21e Grensbataljon bij Kijkduin/Huisduinen, een naburige eenheid, niet opa’s compagnie (blad 1/3).

Dossier 45e Res.G.C., blad 8 (brief Garson, vervolg) — Blad 8/9: brief van M.J. Garson over het 21e Grensbataljon, vervolg (blad 2/3).

Dossier 45e Res.G.C., blad 9 (brief Garson, slot) — Blad 9/9: brief van M.J. Garson over het 21e Grensbataljon, slot (blad 3/3).

Toen & nu

Beelden die Gerardus bewaarde, naast diezelfde plekken vandaag.